Spóźniasz się z płatnościami? Sprawdź wysokość odsetek ustawowych!

Spóźniasz się z płatnościami? Sprawdź wysokość odsetek ustawowych!

Opóźnienia w płatnościach się zdarzają, jednak należy liczyć się z konsekwencjami. Do kwoty należnej mogą zostać doliczone odsetki ustawowe za opóźnienie, które są rekompensatą dla wierzyciela (firmy) za przekroczenie terminu zapłaty. Mało kto wie, że odsetki mogą być naliczone nawet za kilka dni zwłoki.

Co to są odsetki ustawowe?

Odsetki ustawowe to najpowszechniejsza forma odszkodowania za zwłokę w płatnościach. Co istotne, odsetki należą się zarówno przedsiębiorcom, jak i osobom nieprowadzącym działalności gospodarczej.

Odsetki ustawowe stosuje się najczęściej w odniesieniu do wystawionych faktur lub faktur bez VAT. Zgodnie z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Obecnie wyróżnia się trzy rodzaje odsetek ustawowych. Pierwsze to odsetki za opóźnienie – należą się w sytuacji, kiedy kontrahent nie płaci, mimo upływu terminu. Wysokość odsetek ustawowych może być oznaczona na przykład w umowie, a jeżeli takiego zapisu nie ma, wtedy zastosowanie ma art. 481 kc. Drugim rodzajem są odsetki z czynności prawnych i są pewnego rodzaju wynagrodzeniem za możliwość skorzystania z obcego kapitału – naliczane są na przykład w przypadku kredytów lub pożyczek. W tym przypadku również ich wysokość może być ustalona w umowie, w przypadku braku tych ustaleń nalicza się odsetki zgodnie z art. 359 kc.

Ostatnim, trzecim rodzajem odsetek, są odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych uwzględniające sytuację, kiedy sprzedawca wykonał to, do czego się zobowiązał, natomiast kupujący nie zapłacił w terminie. Przez transakcję handlową należy rozumieć umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością.

Co ważne, do kontrahenta z żądaniem zapłaty odsetek można wystąpić właściwie już od pierwszego dnia po terminie spłaty faktury. Odsetki naliczane są za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia następującego po określonym pierwotnie terminie zapłaty do dnia faktycznego uregulowania należności.

Wysokość odsetek ustawowych

Wysokość odsetek ustawowych jest zróżnicowana i zależy od tego, z jakiego tytułu są one naliczane. Co więcej, wysokość ma ustalony próg maksymalny, to znaczy, że odsetki nie mogą przekroczyć określonej wartości. Wysokość jest wyrażona w procentach od kwoty należności i wyliczana zależnie od okresu zaległości, tj. dni, które upłynęły od terminu płatności. Maksymalne odsetki ustawowe nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych, czyli aktualnie nie mogą być wyższe niż 10 proc. w skali roku.

Oblicz odsetki ustawowe

Zgodnie z art. 114 k.c. do naliczania odsetek należy zawsze przyjmować, że rok ma 356 dni. Wysokość odsetek ustawowych liczy się według wzoru:

(Kwota zaległości x Liczba dni zwłoki x Wysokość stawki odsetek)/365 dni

Kwota końcowa tego działania musi zostać zaokrąglona do pełnych złotych. Jeśli końcówka kwoty jest mniejsza niż 50 groszy, to zaokrągla się ją w dół, natomiast gdy jest większa niż 50 groszy – w górę.

Podstawą stawki odsetek ustawowych jest stopa referencyjna NBP, która obecnie wynosi 1,5 proc. Do niej dolicza się odpowiednie procenty wynikające z rodzaju odsetek. Roczna stawka procentowa odsetek zmieniała się na przestrzeni lat.

Ile aktualnie wynosi wysokość odsetek ustawowych oraz jak je wyliczyć, dowiesz się ze strony: https://erif.pl/baza-wiedzy/odsetki-za-opoznienie-platnosci-ustawowe-odsetki-jak-obliczyc-ich-wysokosc.

Termin naliczania odsetek

Naliczanie odsetek ustawowych rozpoczyna się od dnia następującego po terminie płatności do dnia faktycznej płatności włącznie. Jeżeli dzień zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy lub w sobotę, termin ten ulega przesunięciu na następny dzień roboczy.

Przykładowo: Jeżeli 5 listopada 2019 r. została wystawiona faktura z terminem płatności 12 listopada, a zobowiązanie zostało zapłacone 16 listopada, to odsetki ustawowe należy zacząć naliczać od 13 listopada i wynoszą one 4 dni.

Pamiętajmy, że jeżeli termin zapłaty jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści, a rok za dni trzysta sześćdziesiąt pięć. Wynika to z art. 114 kodeksu cywilnego.

Kalkulator odsetek

Jak liczyć odsetki ustawowe? Wprawdzie sami możemy wykonać proste obliczenia, ale w sieci dostępne są intuicyjne kalkulatory, w których wystarczy podać takie dane jak: kwota zobowiązania, termin zapłaty, oraz zaznaczyć, czy są to odsetki kapitałowe, czy odsetki za opóźnienie. Przykładem jest kalkulator odsetek kapitałowych Gofin, pokazujący należne odsetki do dwóch miejsc po przecinku. Uwzględnia on dni ustawowo wolne od pracy.

Inne skutki braku płatności

Jeżeli mamy problem z uregulowaniem płatności, to nie tylko odsetki ustawowe nam grożą. Za opóźnienie w transakcjach handlowych wierzycielowi przysługuje rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Wynosi ona od 70 do 100 euro w zależności od wysokości dochodzonego świadczenia pieniężnego – kwotę przelicza się na walutę polskiego złotego według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

Co więcej, oprócz rekompensaty, wierzyciel może się ubiegać o zwrot poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających tę kwotę na mocy art. 10 ustawy o terminach zapłaty.

Odsetki ustawowe za opóźnienie to narzędzie dyscyplinujące, a zarazem forma odszkodowania dla przedsiębiorcy, który czeka na płatność od niespieszącego się kontrahenta. Najlepiej zobowiązania płacić w terminach, a jeżeli nie jesteśmy w stanie tego zrobić – poinformujmy o tym naszego wierzyciela, ponieważ często na drodze komunikacji rezygnuje on z naliczania odsetek ustawowych i zgadza się na wydłużony termin płatności, aby zachować dobre stosunki z kontrahentem.

Źródła:

  • https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-mozesz-naliczyc-odsetki-ustawowe-od-opoznionych-naleznosci
  • https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-kiedy-mozesz-rozpoczac-naliczanie-odsetek-od-nieoplaconych-faktur
  • https://tvn24bis.pl/pieniadze,79/odsetki-ustawowe-od-opoznionych-naleznosci-wysokosc-jak-obliczyc,967101.html
  • https://kalkulatory.gofin.pl/Kalkulator-odsetek-ustawowych,12.html
  • https://tvn24bis.pl/pieniadze,79/odsetki-ustawowe-od-opoznionych-naleznosci-wysokosc-jak-obliczyc,967101.html
  • https://jakzrozumiecprawnika.pl/od-kiedy-liczyc-odsetki-za-opoznienie/
  • https://www.podatnik.info/publikacje/odsetki_za_zwloke_od_zaleglosci_podatkowych_jak_obliczyc_kalkulator_odsetek,pit,rozliczenie_roczne,5630bc
  • https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-odsetki-za-opoznienie-w-transakcjach-handlowych
  • https://www.podatki.biz/artykuly/odsetki-ustawowe-w-2019-r-5-7-czy-95_51_39945.htm
  • http://abak.com.pl/index.php/2018/08/07/wysokosc-odsetek-ustawowych-5-7-czy-95/
Materiał zewnętrzny

 

Dodaj komentarz