Koszty komornicze – ile bierze komornik?

Kalkulator kosztów komorniczych

Żeby obliczyć koszty komornicze, podaj kwotę i wskaż scenariusz. Narzędzie liczy opłatę egzekucyjną w sprawach o świadczenia pieniężne, czyli tę część kosztów, która zależy od kwoty długu. Wybierasz jeden z czterech scenariuszy:

• komornik wyegzekwował świadczenie — 10%, płaci dłużnik,
• dłużnik wpłacił komornikowi w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji — 3%, płaci dłużnik,
• postępowanie umorzono — 5%, 10% albo 100 zł, zależnie od przyczyny; razem z nią zmienia się płatnik,
• egzekucja była oczywiście niecelowa — 10% obciąża wierzyciela, dłużnik nie płaci nic.

W pierwszym scenariuszu kalkulator dopyta o sposób egzekucji, bo od niego zależy opłata minimalna. Przy umorzeniu — o jego przyczynę.

Co wpisać w pole „wartość świadczenia”

Podstawę opłaty stanowi wartość świadczenia: należność główna razem z odsetkami, kosztami i innymi należnościami ubocznymi (art. 23 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych).

Dwie pozycje do niej nie wchodzą:

• koszty zastępstwa prawnego, czyli wynagrodzenie pełnomocnika wierzyciela,
• koszty komornicze tego samego postępowania — opłata nie nalicza się od samej siebie.

Wartość świadczenia zaokrągla się w górę do pełnego złotego (art. 23 ust. 5), więc 1 234,56 zł liczy się jako 1 235 zł. Kalkulator robi to za Ciebie.

W scenariuszach umorzenia wpisujesz nie całość długu, tylko kwotę pozostałą do wyegzekwowania — od niej liczy się opłata z art. 29.

Jakie są koszty komornicze i skąd się biorą

Koszty komornicze mają dwa składniki (art. 2): opłaty komornicze oraz wydatki komornika poniesione w toku postępowania. Opłata stosunkowa należy do pierwszej grupy i jako jedyna zależy procentowo od kwoty długu.

Katalog wydatków jest zamknięty (art. 6): należności biegłych i tłumaczy, koszty ogłoszeń, przejazdów komornika, uzyskania dokumentów i doręczenia korespondencji. Czynność powodującą wydatek komornik wykona dopiero po zaliczce od strony wnioskującej (art. 7); zaliczka na doręczenia co do zasady nie przekracza jednorazowo 60 zł.

Obok opłaty procentowej ustawa przewiduje opłaty stałe — ryczałty za konkretne czynności, niezależne od wysokości długu:

• protokół stanu faktycznego — 400 zł (art. 42),
• doręczenie pisma na zlecenie sądu albo wniosek powoda — 60 zł (art. 41 ust. 1),
• ustalenie aktualnego adresu adresata — 40 zł (art. 41 ust. 2),
• poszukiwanie majątku dłużnika na zlecenie wierzyciela — 100 zł (art. 44),
• licytacja na zlecenie zastawnika zastawu rejestrowego — 1 000 zł (art. 43 ust. 1),
• egzekucja wydania rzeczy ruchomej — 400 zł (art. 33).

Komornik ustala wszystkie koszty w postanowieniu, rozbija je na opłaty i wydatki oraz wskazuje, kogo obciążają (art. 3 ust. 1). Do samej opłaty egzekucyjnej nie doliczy już żadnych dodatkowych należności (art. 20).

To, ile komornik może zabrać z dochodu — pensji, emerytury czy renty — regulują Kodeks pracy i przepisy o świadczeniach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nie ustawa o kosztach komorniczych.

Ile wynoszą opłaty egzekucyjne: 10%, 3% i 5%

Sytuacja	Stawka	Liczona od	Kto płaci	Podstawa
Komornik wyegzekwował świadczenie	10%	kwoty wyegzekwowanej	dłużnik	art. 27 ust. 1
Wpłata do komornika w ciągu miesiąca od zawiadomienia	3%	kwoty wpłaconej w ten sposób	dłużnik	art. 27 ust. 2
Umorzenie na wniosek wierzyciela albo po sześciu miesiącach bezczynności	5%	kwoty pozostałej	wierzyciel	art. 29 ust. 1
Umorzenie po spłacie lub ugodzie w ciągu miesiąca	5%	kwoty pozostałej	dłużnik	art. 29 ust. 1
Umorzenie po spłacie lub ugodzie po miesiącu	10%	kwoty pozostałej	dłużnik	art. 29 ust. 1
Wniosek o umorzenie przed doręczeniem zawiadomienia	100 zł	—	wierzyciel	art. 29 ust. 2
Oczywiście niecelowe wszczęcie egzekucji	10%	kwoty egzekwowanej	wierzyciel	art. 30
Wykonanie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego	10%, w tym 300 zł z góry	wartości zabezpieczonego mienia	wnioskodawca	art. 31 ust. 1–2

Przy długu 10 000 zł komornik zajmuje rachunek i ściąga całość — opłata wynosi 1 000 zł. Za ten sam dług wpłacony do kancelarii w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia zapłacisz 300 zł. Różnica to 700 zł za dotrzymanie jednego terminu.

Wpłata do wierzyciela nie obniża opłaty

Stawka 3% należy się tylko wtedy, gdy pieniądze trafią do rąk komornika albo na rachunek jego kancelarii. Kwota wpłacona bezpośrednio wierzycielowi nie jest świadczeniem wyegzekwowanym (art. 27 ust. 3).

Rozliczenie idzie wtedy przez art. 29. Wierzyciel składa wniosek o umorzenie, a opłatę ponosi dłużnik: 5% od kwoty pozostałej przy zapłacie w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia, 10% po tym terminie.

Minimalne i maksymalne koszty komornicze

Opłaty stosunkowe w jednej sprawie nie mogą być niższe niż 150 zł ani wyższe niż 50 000 zł (art. 25 ust. 1). Wewnątrz tych widełek ustawa różnicuje minimum według sposobu zakończenia egzekucji:

Jak zakończyła się egzekucja	Minimum	Podstawa
Dłużnik wpłacił komornikowi w ciągu miesiąca	150 zł	art. 28 ust. 1
Egzekucja wyłącznie z wynagrodzenia, rachunku, wierzytelności albo świadczeń z zabezpieczenia społecznego; również wpłata po miesiącu	200 zł	art. 28 ust. 2
Egzekucja w inny sposób, na przykład z ruchomości albo nieruchomości	300 zł	art. 28 ust. 3
Umorzenie w przypadkach z art. 29 ust. 1	200 zł	art. 28 ust. 4

Minimum włącza się, gdy procent wypada niżej. Dług 1 234,56 zł daje podstawę 1 235 zł, z czego 10% to 123,50 zł — ale przy egzekucji z rachunku zapłacisz 200 zł, a z ruchomości 300 zł. Przy niewielkich długach opłata bywa więc wyższa niż wyliczony procent — to nie błąd kalkulatora.

Górny limit działa odwrotnie: od długu 600 000 zł stawka 10% dałaby 60 000 zł, ale opłata zatrzymuje się na 50 000 zł.

Przy egzekucji z nieruchomości, gdy postępowania połączono albo dołączył kolejny wierzyciel, komornik pobiera jedną opłatę od łącznej wartości wyegzekwowanych świadczeń — również nie wyższą niż 50 000 zł (art. 24).

Kto ponosi koszty komornicze

Domyślnie płaci dłużnik. Komornik ściąga opłatę razem z egzekwowanym świadczeniem, proporcjonalnie do wyegzekwowanej kwoty, i nie wydaje na to osobnego postanowienia (art. 21 ust. 1).

Ustawa przewiduje jednak cztery sytuacje, w których płaci wierzyciel:

• Umorzenie na wniosek wierzyciela albo po sześciu miesiącach bezczynności — 5% kwoty pozostałej (art. 29 ust. 1). Sześć miesięcy biegnie od ostatniej czynności egzekucyjnej, a nie od wszczęcia sprawy (art. 824 § 1 pkt 4 i § 1¹ Kodeksu postępowania cywilnego).
• Wniosek o umorzenie złożony, zanim komornik doręczy dłużnikowi zawiadomienie — opłata stała 100 zł (art. 29 ust. 2).
• Umorzenie z innych przyczyn — 150 zł, pomniejszone o opłaty już ściągnięte od dłużnika (art. 29 ust. 4). Opłaty tej nie zapłacą osoby fizyczne dochodzące roszczeń pracowniczych lub odszkodowawczych ani jednostki samorządu terytorialnego. Zwolnienie obejmuje też wierzycieli spoza branży finansowej i ubezpieczeniowej oraz te firmy z obu branż, które dochodzą własnej, nieodsprzedanej wierzytelności — ale tylko gdy egzekucję wszczęto przed upływem dwóch lat od powstania tytułu egzekucyjnego (art. 29 ust. 5).
• Oczywiście niecelowe wszczęcie egzekucji albo wskazanie osoby, która nie jest dłużnikiem — 10% egzekwowanego świadczenia. Dłużnik nie płaci wtedy nic, a opłatę już ściągniętą komornik mu zwraca (art. 30).

Koszty komornicze przy alimentach

Alimenty nie mają własnej, obniżonej stawki. Obowiązuje ta sama opłata 10%, a przy wpłacie do komornika w ciągu miesiąca — 3%. Inna jest tylko podstawa obliczenia.

Należność główna to suma świadczeń zaległych oraz świadczeń za jeden rok, bo alimenty są świadczeniem powtarzającym się (art. 23 ust. 3). Jeżeli należą się za okres krótszy niż rok, liczy się je za cały czas trwania.

Przy alimentach 800 zł miesięcznie i zaległości 12 000 zł podstawa to 12 000 zł plus 9 600 zł za rok, razem 21 600 zł. Tę kwotę wpisujesz do kalkulatora, a opłata 10% wyniesie 2 160 zł.

Opłatę ponosi dłużnik alimentacyjny, nie osoba uprawniona do alimentów. Przy umorzeniu postępowania o świadczenia powtarzające się opłata 5% od kwoty pozostałej również obciąża dłużnika (art. 29 ust. 3). W zwykłej sprawie o świadczenie pieniężne jest odwrotnie — ten sam scenariusz obciąża wierzyciela. Kalkulator tej różnicy nie uwzględnia: w scenariuszach umorzenia liczy sprawę zwykłą, nie alimentacyjną.

Jak obniżyć koszty komornicze lub ich uniknąć

Zapłać komornikowi w ciągu miesiąca. To jedyny sposób, który działa bez wniosku: 3% zamiast 10%. Termin biegnie od doręczenia zawiadomienia, a pieniądze muszą trafić do kancelarii, nie do wierzyciela.

Złóż wniosek o obniżenie opłaty. Dłużnik może o to wystąpić, gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności — nakład pracy komornika albo sytuacja majątkowa i dochody wnioskodawcy (art. 48 ust. 1). Masz na to 7 dni od doręczenia postanowienia o pobraniu lub ustaleniu opłaty; ani wniosek, ani zażalenie nie podlegają opłacie sądowej. Obniżona opłata nie zejdzie poniżej jednej trzeciej opłaty należnej ani poniżej 200 zł. Przy opłatach z art. 29 i art. 30 taki wniosek złoży również wierzyciel.

Sprawdź, czy przysługuje Ci zwolnienie od kosztów. Jeśli sąd zwolnił Cię od kosztów sądowych w postępowaniu rozpoznawczym, zwolnienie obejmie też koszty komornicze (art. 45 ust. 1). Osoba fizyczna bez zwolnienia, która nie może ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może złożyć wniosek do sądu rejonowego, przy którym działa komornik.

Zwolnienie ma jednak granicę: nie obejmuje opłaty egzekucyjnej za egzekucję świadczeń pieniężnych ani zwrotu kosztów postępowania drugiej stronie (art. 47). Obejmuje wydatki i te opłaty, bez których komornik nie podejmie czynności — ale nie 10% od wyegzekwowanej kwoty.

Dopóki sprawa nie trafiła do komornika, dług zwykle da się rozłożyć albo spłacić po rozmowie z wierzycielem — taniej niż z ustawową opłatą doliczoną do należności. Jeśli dopiero rozważasz nowy dług, policz całkowity koszt zobowiązania, zanim go zaciągniesz.

Dług wobec ZUS rośnie o odsetki jeszcze zanim trafi do egzekucji — ile wynoszą do dziś, sprawdzisz w kalkulatorze odsetek ZUS.

Osobno sprawdź, ile kosztują krótkoterminowe pożyczki — przy krótkim terminie spłaty koszt narasta najszybciej.

Najczęstsze pytania

Ile procent bierze komornik i czy zabiera te 10% dla siebie?
10% wyegzekwowanej kwoty, a przy wpłacie do kancelarii w ciągu miesiąca — 3%. Stawki komornik nie ustala, ale większość opłaty rzeczywiście do niego trafia. Opłata egzekucyjna jest niepodatkową należnością budżetową (art. 149 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych). Komornik potrąca z niej wynagrodzenie prowizyjne — 99% opłat uzyskanych w roku kalendarzowym do 500 000 zł, powyżej tego progu odpowiednio mniej — i z niego pokrywa koszty kancelarii. Reszta zasila budżet państwa. Samej opłaty komornik nie podwyższy o żadną dodatkową należność (art. 20 ustawy o kosztach komorniczych).

Czy przy wcześniejszej spłacie długu należy się zwrot 50% opłaty?
Nie w egzekucji świadczeń pieniężnych. Zwrot połowy uiszczonej opłaty (art. 39) dotyczy wyłącznie świadczeń niepieniężnych — na przykład wydania rzeczy albo opróżnienia lokalu — i trafia do wierzyciela, który tę opłatę wpłacił. Przy długu pieniężnym odpowiednikiem szybkiej spłaty jest stawka 3% zamiast 10%.

Co dzieje się z kosztami po spłacie całego zadłużenia?
Ostateczną wysokość opłat komornik ustala w postanowieniu o zakończeniu albo umorzeniu postępowania (art. 21 ust. 1). Jeżeli ściągnął więcej, niż mu się należało, zwraca opłatę albo jej część w ciągu 4 dni od stwierdzenia podstawy zwrotu (art. 26).

Zawarłem ugodę z wierzycielem — kto zapłaci koszty?
Rozstrzyga termin. Jeżeli porozumienie stanęło w ciągu miesiąca od doręczenia Ci zawiadomienia, opłatę 5% od kwoty pozostałej ponosisz jako dłużnik; później stawka rośnie do 10%. Wierzyciel musi wykazać komornikowi ten związek (art. 29 ust. 1).

Ile wynoszą koszty zastępstwa w egzekucji i czy liczy je kalkulator?
Nie, bo to nie są koszty komornicze — ustawa wyłącza je z podstawy obliczenia opłaty egzekucyjnej (art. 23 ust. 2). Zapłacisz je natomiast osobno: to dłużnik zwraca wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, a komornik ściąga je wraz z egzekwowanym świadczeniem (art. 770 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym nie może przy tym przekroczyć stawki minimalnej za czynności adwokackie albo radcowskie (art. 770 § 4). Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości liczą je od stawki minimalnej zależnej od wartości sprawy: przy egzekucji z nieruchomości to jej połowa, przy każdej innej — jedna czwarta. Dla długu 10 000 zł stawka minimalna wynosi 1 800 zł, więc zastępstwo przy egzekucji z rachunku to 450 zł, a z nieruchomości — 900 zł.

Ile wynoszą maksymalne koszty komornicze?
Suma opłat stosunkowych w jednej sprawie nie przekroczy 50 000 zł (art. 25 ust. 1); ten sam limit obowiązuje przy połączeniu postępowań co do nieruchomości (art. 24). Wydatków komornika — biegłych, ogłoszeń, transportu — limit już nie obejmuje.